18 Temmuz 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik ile Toplu İş Sözleşmesinde Arabulucuya ve Hakeme Başvurma Yönetmeliğinde önemli değişiklikler yapıldı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni düzenlemeyle, uzman ve raportör tanımı güncellenirken, Kurulun idari yapısı ve gizlilik ilkeleri yeniden düzenlendi.
Yönetmelikte yapılan başlıca değişiklikler arasında şunlar öne çıkıyor:
- Uzman ve raportör tanımı yeniden yapılarak, Yüksek Hakem Kurulu’nun talebi üzerine Cumhurbaşkanlığı tarafından görevlendirilme usulü açıklandı.
- Yönetmelikte geçen “Başbakanlık” ifadeleri “Cumhurbaşkanlığı” olarak güncellendi.
- Genel Sekreterlik yapısı detaylandırılarak; karar, mali işler, gelen-giden evrak gibi birimlerin görev tanımları netleştirildi.
- Kurula sunulan belge ve bilgilerin gizliliği konusunda gizlilik ilkesi yeniden vurgulandı; bu yükümlülüğün görev sonrası da geçerli olacağı belirtildi.
- Toplantı ücretleri ve uzman/raportör tazminatları yeniden belirlendi. Kurul Başkanına ve üyelere ödenecek tazminatlar ile raportörlerin çalışma gününe bağlı olarak alacakları ücretler güncellendi.
- Özel hakem süreci ve ücretlendirme sistemi ayrıntılı biçimde tanımlandı. Toplantıya katılmayan üyelerin ücretlerinin genel bütçeye gelir olarak kaydedileceği hükme bağlandı.
- Tarafların anlaşması durumunda Kurul süresinin ertelenebileceği hükmü getirildi.
Yönetmelik, yayım tarihi olan 18 Temmuz 2025 itibarıyla yürürlüğe girdi. Hükümleri ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından yürütülecek.
TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNDE ARABULUCUYA VE HAKEME BAŞVURMA YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 7/12/2013 tarihli ve 28844 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Toplu İş Sözleşmesinde Arabulucuya ve Hakeme Başvurma Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“i) Uzman ve raportör: Toplu iş uyuşmazlığını ehliyet, yetki, süre ve mevzuat yönünden inceleyerek uyuşmazlık konuları ile çözüm önerilerine ilişkin hazırladığı raporu karara bağlanmak üzere Kurula sunan ve Yüksek Hakem Kurulunun talebi üzerine Cumhurbaşkanlığı tarafından atanan veya görevlendirilen personeli,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Başbakanlığa” ibaresi “Cumhurbaşkanlığına”, “Başbakanlık” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Genel Sekreterlik idari yapısı
MADDE 16- (1) Genel Sekreterlik; Karar, İdari İşler, Mali İşler, Gelen Evrak, Giden Evrak ve Raportör Koordinasyon birimlerinden oluşur. Kurulun yazı, kayıt, dosya, arşiv, tazminat ve ücret ödemeleri, tüm gider gerçekleştirme işlemleri ile izin ve diğer büro işleri bu birimler tarafından yürütülür.”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(2) Kurula gönderilen bilgi ve belgeler ile Kurul tarafından edinilen bilgilerin değerlendirilmesi, gizlilik derecesi bulunanların korunması ve saklanmasında gizlilik ilkesine uyulur. Kurul Başkanı ve üyeler ile personel, gizlilik ilkesinin gereklerine uyumakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, görevleri sona ermiş olsa dahi devam eder.”
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “yapacağı” ibaresi “ön incelemenin yapılacağı” şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“(2) Her iki tarafın da anlaşacaklarına dair yazılı talebi bulunması halinde, Kurul birinci fıkrada belirtilen süreyi bir ay süre ile erteleyebilir.”
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Ayda dördü geçmemek kaydıyla her toplantı günü için Kurul Başkanına 4000, üyelere 3500 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak miktarda tazminat ödenir.
(2) Uzman ve raportörlerin çalışmaları dosya üzerinden değerlendirilir. Uzman ve raportörlere ödenecek tazminat; iş yoğunluğu, uyuşmazlığın niteliği ve kapsamı, işyeri ve işin özelliği dikkate alınarak Genel Sekreterce belirlenen ve Kurul Başkanınca onaylanan çalışma günü üzerinden hesaplanır. Kurulda görevli uzman ve raportörlere her çalışma günü için 750 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunacak miktarda tazminat ödenir. Uzman ve raportörlere ödenecek tazminat, aylık toplam işgününü geçemez.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 29 uncu maddesine ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş, diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş ve mevcut altıncı fıkra aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(3) Başvuru dosyası, ödeme bilgilerinin Kurula gönderilmesi üzerine ön incelemeye alınır. Kurulun özel hakem olarak seçilmesi durumunda, birinci fıkrada bahsedilen süre ön incelemenin yapılmasından itibaren başlar. Her iki tarafın da anlaşacaklarına dair yazılı talebi bulunması halinde, Kurul birinci fıkrada belirtilen süreyi, on beş gün süre ile erteleyebilir.
(4) Tarafların uyuşmazlığın anlaşma ile sonuçlandığını yazılı olarak bildirmeleri halinde, Kurul özel hakem ücretine ilişkin karar verir.”
“(8) Özel hakem ücreti ön inceleme ve esastan inceleme toplantılarına göre farklı şekillerde ödenir. Kurulun ön inceleme gündemine katılanlara toplantı ücretinin yüzde 25’i, esas inceleme toplantısına katılanlara ise yüzde 75’i ödenir. Toplantılara katılmayan üyelerin ücreti, yapılacak yazılı bildirim üzerine Muhasebe Birimince genel bütçeye gelir kaydedilir. Bu maddeye göre yapılacak ödemeler 25 inci maddedeki tazminat ödemeleri ile ilişkilendirilmez.”
MADDE 8- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 9- Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.