Millî Eğitim Bakanlığı (MEB), Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği’nde önemli değişiklikler yaptı. Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle okul geneli ve ülke geneli ortak yazılı sınavların uygulanmasına, sınav sorularının hazırlanmasına, ulusal ve uluslararası izleme araştırmalarına ilişkin önemli değişiklikler getirildi. Yeni düzenlemeyle birlikte ABİDE, PISA, TIMSS ve Okul Tabanlı İzleme Araştırması gibi çalışmaların uygulama esasları da yönetmelikte yeniden düzenlendi.
MEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği Değişti
Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ölçme ve değerlendirme süreçlerinin kapsamı genişletildi.
Düzenleme kapsamında resmî ve özel okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında yürütülen ölçme ve değerlendirme faaliyetleri, merkezî sistem sınavları, ulusal ve uluslararası izleme araştırmaları ile ölçme değerlendirme merkezi müdürlüklerinin görev ve sorumlulukları yönetmelik kapsamına alındı.
Ölçme ve Değerlendirmede Yeni Esaslar Belirlendi
Yönetmelikte yapılan değişiklikle ölçme ve değerlendirme uygulamalarının temel amaçları yeniden düzenlendi.
Buna göre ölçme ve değerlendirme faaliyetleri;
- Öğrencilerin öğrenme süreçlerindeki gelişimlerini izlemek,
- Öğrenme ihtiyaçlarını belirlemek,
- Öğrencilere geri bildirim sağlamak,
- Öğretim süreçlerini geliştirmek
amacıyla gerçekleştirilecek.
Ayrıca okul öncesi ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılamayacağı hükmü korundu. Bu kademelerde ölçme ve değerlendirmenin temel amacı öğrencilerin bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimlerinin izlenmesi ve desteklenmesi olacak.
Yönetmelikte dikkat çeken bir diğer düzenleme ise ölçme ve değerlendirme sonuçlarının öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama, karşılaştırma ya da kıyaslama yapmak amacıyla kullanılamayacak olması oldu.
Sınavlarda Yapay Zekâ Kullanılabilecek
Yeni düzenlemeyle ölçme ve değerlendirme süreçlerinde dijital sistemlerin ve yapay zekâ araçlarının kullanılmasına yönelik hüküm de yönetmeliğe eklendi.
Buna göre ölçme ve değerlendirme faaliyetleri, Bakanlıkça uygun görülen dijital sistemler ve araçlar kullanılarak kısmen veya tamamen elektronik ortamda yürütülebilecek.
Ayrıca soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerini desteklemek ve bu süreçlerin etkinliğini artırmak amacıyla Bakanlıkça uygun görülen yapay zekâ araçlarından yararlanılabilecek.
Ortak Yazılı Sınavlarda Yeni Düzenleme
Yönetmelikte okul geneli ve ülke geneli ortak yazılı sınavlara ilişkin önemli değişiklikler yapıldı.
Buna göre Bakanlık tarafından belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde ülke geneli ortak yazılı sınav yapılabilecek. Hangi sınıf düzeylerinde ve hangi derslerden ülke geneli ortak yazılı sınav yapılacağı öğretim yılı başında ilan edilecek.
Bakanlık tarafından ortak yapılması kararlaştırılan sınavların dışında kalan sınavlar ise okul geneli ortak yazılı sınav olarak gerçekleştirilecek.
Ülke geneli ortak yazılı sınavlar için konu soru dağılım tabloları Millî Eğitim Bakanlığının ilgili Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak öğrencilere duyurulacak.
Okullarda Sınavlar Yazılı Yoklama Şeklinde Yapılacak
Yeni düzenlemeye göre ülke geneli ortak yazılı sınavlar hariç, okullarda yapılan tüm sınavlar yazılı yoklama şeklinde gerçekleştirilecek.
Sınavlar, öğrencilerin cevaplarını kendilerinin oluşturduğu ve farklı bilişsel düzeylerdeki öğrenme çıktılarını ve kazanımları ölçen maddelerden oluşacak.
Ayrıca uygulamalı sınavlar hariç olmak üzere, birden fazla şubede okutulan derslerin sınavlarının ortak yapılması esas olacak. Bu sınavların şube ve sınıf bazında analizleri gerçekleştirilecek. Konu ve öğrenme çıktısı eksikliği görülen öğrencilerin durumları ders öğretmeni ve eğitim kurumu sınıf/alan zümreleri tarafından yeniden değerlendirilecek.
Türkçe, Türk Dili ve Edebiyatı ile Yabancı Dil Sınavları Değişti
Yönetmelikte Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinin sınavlarına ilişkin düzenleme de yapıldı.
Bu derslerin sınavları; dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini ölçmek amacıyla yazılı ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecek.
Ülke geneli ortak yazılı sınav yapılması durumunda sınavın uygulamalı kısmı okul tarafından yapılacak ve iki sınav birlikte değerlendirilecek.
ABİDE, PISA ve TIMSS Araştırmaları Yönetmelikte Düzenlendi
Yönetmelik değişikliğiyle ulusal ve uluslararası izleme araştırmalarına ilişkin yeni hükümler getirildi.
Millî Eğitim Bakanlığı tarafından eğitim politikalarına veri sağlamak amacıyla farklı sınıf seviyelerindeki öğrencilerin öğrenme çıktıları, kazanımları ve becerilerinin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik araştırmalar yürütülecek.
Yönetmelikte yer alan ulusal izleme araştırmaları şöyle sıralandı:
- Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) Araştırması: İli temsil edecek örneklem üzerinden iki yıllık döngüler hâlinde uygulanacak.
- Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme Araştırması: Ülkeyi temsil edecek örneklem üzerinden iki yıllık döngüler hâlinde uygulanacak.
- Okul Tabanlı İzleme Araştırması: Genel Müdürlükçe belirlenen sınıf düzeyleri ve derslerde her yıl uygulanacak.
- Okuryazarlık Becerilerine Yönelik İzleme Araştırmaları: Ülkeyi temsil edecek örneklem üzerinden iki yıllık döngüler hâlinde gerçekleştirilecek.
Bakanlık ihtiyaç duyulması hâlinde farklı ulusal izleme araştırmaları da yürütebilecek.
PISA ve TIMSS Araştırmaları Nasıl Uygulanacak?
Uluslararası izleme araştırmaları kapsamında Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) ve Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) yönetmelikte açıkça düzenlendi.
Buna göre PISA ve TIMSS araştırmaları ilgili Genel Müdürlük tarafından uygulanacak. Her iki araştırmada da uluslararası raporla eş zamanlı olarak ulusal rapor yayımlanacak.
Bakanlık tarafından uygun görülmesi hâlinde farklı uluslararası izleme araştırmalarına katılım sağlanabilecek veya yeni uluslararası araştırmalar yürütülebilecek.
Bazı Yönetmelik Maddeleri Yürürlükten Kaldırıldı
Yapılan değişiklik kapsamında mevcut yönetmeliğin 7, 8, 9, 10 ve 11’inci maddeleri yürürlükten kaldırıldı. Ayrıca yönetmeliğin diğer bazı maddelerinde de değişiklikler yapılarak ölçme ve değerlendirme süreçlerine ilişkin hükümler yeniden düzenlendi.
Yürürlük Tarihi
Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütecek.
